1 Vragen

Heeft de ondernemingsraad vragen bij een voorstel, probeer dan in de vergadering niet zelf het antwoord te ‘verzinnen’. Ga niet van vooronderstellingen uit door te denken dat de OR wel weet hoe zaken in elkaar steken. Inventariseer de vragen en leg de bespreking van het agendapunt stil. Want wanneer de OR nog wezenlijke vragen heeft, kan hij het agendapunt niet verder afhandelen. Maak een overzicht van deze vragen en leg deze aan de bestuurder voor.
 

2 Voorbeelden inventariseren

Verzand niet in het aanhalen van voorbeelden om een standpunt van de ondernemingsraad te onderbouwen. Dwaal niet af bij het geven van deze voorbeelden. Zorg dat de voorbeelden zo dicht mogelijk bij het onderwerp blijven dat de OR in de overlegvergadering aan de orde wil stellen. Bepaal in het vooroverleg van de overlegvergadering welke voorbeelden of praktijksituaties de OR het meest helpen bij het onderbouwen van zijn argumentatie. Kies hierbij niet te veel voorbeelden en spreek af wie welke voorbeelden in de overlegvergadering naar voren brengt.
 

3 Brainstormen

Bespreekt de OR een voorgenomen besluit van de bestuurder, probeer dan eerst eens zelf na te denken hoe de OR een dergelijke situatie aan zou pakken. Ga uit van de probleemstelling of doelstelling uit het voorgenomen besluit. Brainstorm met elkaar welke oplossingsmogelijkheden de OR ziet. Wat zou de OR aan activiteiten en middelen inzetten om het probleem op te lossen of de nieuwe doelstelling te realiseren? Leg deze uitkomst vervolgens naast het besluit van de bestuurder. Stel vast in hoeverre het voorstel van de bestuurder en de uitkomst van de OR overeenkomen en waar de verschillen liggen. Bespreek deze verschillen en bepaal of de OR deze kan vertalen naar een advies of een reactie op een instemmingsverzoek. Vaak levert deze wijze een bredere kijk op de zaak en een meer inhoudelijke reactie vanuit de OR.
 

4 Toetsen

Toets hoe de voorgestelde maatregel zich verhoudt tot de inhoud van de CAO. In welke mate voorziet de CAO al in een regeling en welke ruimte heeft de organisatie nog om hier vorm aan te geven. Druist de maatregel niet in tegen wat de CAO hierover aangeeft. Check ook of er sprake is van andere regelgeving waar de bestuurder zich aan moet houden. Schaft de organisatie bijvoorbeeld een bepaald systeem aan dat persoonsgegevens registreert en medewerkers volgt, dan moet de organisatie in het kader van de wet op de privacy ook afspraken vastleggen hoe zij met de te registreren informatie omgaat.
 

5 Deskundigen uitnodigen

Schroom niet om deskundigen in te schakelen. Heeft de ondernemingsraad over een bepaald onderwerp onvoldoende kennis in huis bespreek dan met elkaar welke deskundige de OR hiervoor kan benaderen. Wil de OR een externe deskundige inschakelen, dan moet hij dit vooraf aan de bestuurder melden. Hierbij moet de ondernemingsraad aangeven waarom hij welke externe deskundige inschakelt en wat hiervan de kosten zijn. De OR kan bijvoorbeeld ook iemand vanuit de arbodienst in zijn vergadering uitnodigen wanneer het over zaken gaat op het gebied van arbeidsomstandigheden. Ook kunnen interne deskundigen de OR van dienst zijn. Zo is het handig de opsteller van een beleidsnotitie in de vergadering uit te nodigen en hem te vragen een toelichting op de plannen te geven.
 

6 Vooronderzoek

Doe zo mogelijk vooronderzoek op het moment dat de ondernemingsraad hoort dat de bestuurder met nieuwe thema’s aan de slag gaat. Dit komt de OR vaak ter ore bij de mededelingen tijdens de overlegvergaderingen of tijdens de bespreking van de algemene gang van zaken. Weet de OR dat de bestuurder in de komende periode bijvoorbeeld competentiemanagement wil introduceren, dan kan de OR al op zoek gaan naar algemene informatie. Deze informatie kan de OR vinden op internet of in de vakbladen. De OR kan vooraf nadenken welke aandachtspunten hij de bestuurder over het onderwerp mee wil geven of welke criteria hij formuleert voor de verdere ontwikkeling van het nieuwe beleid.
 

7 Onderzoeken

Komt de bestuurder met nieuwe voorstellen, schakel dan ook eens collega ondernemingsraden in. Welke ervaringen hebben hun organisaties met het onderwerp. Hebben zij voorbeelden van beleidsnotities?
Tegen welke problemen zijn zij bij de invoering van het beleid aangelopen? Welke tips en aandachtspunten hebben zij? En kan de ondernemingsraad op basis hiervan argumenten formuleren om zijn eigen mening meer kracht bij te zetten.

8 Raadplegen

Krijgt de ondernemingsraad een voorgenomen besluit van de bestuurder dat grote consequenties voor een deel of alle medewerkers heeft, dan is het verstandig deze medewerkers te raadplegen. Dit kan de OR op verschillende manieren doen. Zo kan de OR werkoverleggen bijwonen, een achterbanbijeenkomst organiseren of delegaties uitnodigen in zijn OR-vergadering. Welke variant de OR ook kiest, zorg dat de raadpleging goed is voorbereid. Weet welke informatie de OR wil halen bij de achterban en welke informatie hij mag en wil overdragen. En pas er voor op om toezeggingen te doen die de OR vervolgens niet kan nakomen. Zorg ook voor een zorgvuldige vastlegging van de uitkomsten van de raadpleging. Geef na afhandeling van het onderwerp aan wat de meerwaarde van de input vanuit de medewerkers was.
 

9 Lobbyen

Heeft de OR bij de beoordeling van beleidsvoornemens het idee dat hij met een ander voorstel moet komen dan wat de bestuurder aan hem voorlegt, dan kan de OR medestanders zoeken. De ondernemingsraad kan een lobby in gang zetten om gelijkgestemden in te schakelen bij het realiseren van zijn doelen. Dit kunnen netwerkcontacten van de OR zijn die dezelfde belangen als de OR hebben bij een bepaald onderwerp. Beide partijen kunnen dan vaststellen wat zij voor elkaar kunnen betekenen in het realiseren van elkaars doelstellingen en gezamenlijk een strategie bepalen.