De landelijke kranten hebben de woordvoerder van de ondernemingsraad ontdekt, maar ook de regionale media slaan steeds vaker toe. Is er sprake van een fusie, wanbeleid of gedwongen ontslagen, dan lijkt het nieuws niet meer compleet zonder commentaar van de ondernemingsraad. Daar kun je maar beter op voorbereid zijn.
Als er iets aan de hand is bij een bedrijf, weten de media de ondernemingsraden steeds beter te vinden. Wie vertegenwoordigt op zo’n moment de raad? Hoe houd je het hoofd koel en voorkom je dat de journalist met jouw woorden aan de haal gaat? Soms is het goed om zelf de pers op te zoeken. Om ze voor te zijn of om extra druk op het overleg met de directie te zetten. Maar hoe pak je zoiets aan?
Maak goede afspraken
Eigenlijk moet elke OR tegenwoordig over onderlinge persafspraken beschikken. Die dienen duidelijkheid te geven over hoe het te woord staan van de media moet gebeuren. In elk geval moeten er afspraken komen bij ontwikkelingen die de kans op een telefoontje hoogst waarschijnlijk maken. Want hoe gaat dat in de praktijk? Een journalist realiseert zich de nieuwswaarde van een woordje met de OR. Hij belt met de receptie van het bedrijf en vraagt naar de voorzitter. ‘Die is er niet.’ ‘Doet u dan de secretaris maar’, is de reactie, ‘of anders een ander lid van de ondernemingsraad’. Er is geen tijd om morgen terug te bellen, de journalist wil altijd nu het commentaar. Zo kan elk OR-lid overvallen worden met een telefonische vraag naar de mening van de OR over de laatste ontwikkelingen. Bij de voorzitter en de secretaris is die kans het grootst.
Wees goed voorbereid
Al is de druk hoog, ga dan niet onvoorbereid zo’n gesprek met een journalist aan. Als de woordvoerder niet beschikt over een officieel OR-standpunt, zal hij zich toch tenminste even moeten bezinnen op zijn reactie. Veel tijd wordt hem daarvoor niet vergund, maar misschien is het mogelijk om in een kwartier de gedachten voldoende op orde te krijgen om het gesprek wél te voeren. Biedt in die gevallen dus aan binnen een half uur terug te bellen. Is dat niet haalbaar, volsta dan met het nietszeggende ‘geen commentaar’. Liever geen reactie dan een waarvan de OR later afstand moet nemen.
De verleiding kan groot zijn om meer te zeggen dan waar de raad als collectief achter kan staan. Het is vaak moeilijk de persoonlijke opvattingen te scheiden van het OR-standpunt. Toch is alleen het laatste van belang, hoe zeer de journalist ook blijft trekken en doorvragen.
Radio en TV
Is het contact met de schrijvende pers al oppassen, een interview voor de (regionale) radio of televisie is beslist veel moeilijker. De confrontatie met de journalist is veel directer en het publiek is daar getuige van. Er bestaan speciale mediatrainingen voor, maar de meeste ondernemingsraden zullen daar niet aan toe komen. Als het dan toch gebeurt, probeer dan in elk geval in korte en heldere zinnen te spreken. Bedenk tevoren welke boodschap overgebracht moet worden en zoek naar gelegenheden om dit om te zetten in een antwoord op de gestelde vragen.
Is het contact met de schrijvende pers al oppassen, een interview voor de (regionale) radio of televisie is beslist veel moeilijker. De confrontatie met de journalist is veel directer en het publiek is daar getuige van. Er bestaan speciale mediatrainingen voor, maar de meeste ondernemingsraden zullen daar niet aan toe komen. Als het dan toch gebeurt, probeer dan in elk geval in korte en heldere zinnen te spreken. Bedenk tevoren welke boodschap overgebracht moet worden en zoek naar gelegenheden om dit om te zetten in een antwoord op de gestelde vragen.
Belang van de ondernemingsraad bij contacten met de media
Het contact met de media kan ook in het belang van de ondernemingsraad zijn. Dit doet zich voor als de raad al dan niet in samenwerking met de directie de publieke opinie wil bewerken. Bijvoorbeeld om de werving van nieuw personeel op de lokale arbeidsmarkt te stimuleren. Maar het kan ook in het belang van de OR zijn als het overleg met de directie stokt en het onderwerp belangrijk genoeg is om er de belangstelling van het publiek voor te wekken.
De OR breidt dan als het ware het begrip ‘achterban’ uit tot mensen die in het geheel niet in de onderneming werkzaam zijn, maar wel bij het onderwerp zijn betrokken. Zo kan de directie worden gedwongen om meer aandacht te besteden (geld te investeren) aan veiligheids- of milieuaspecten die ook voor de omgeving van belang zijn.
Een persbericht sturen
Bij deze vooropgezette pogingen om de media te interesseren wordt in het algemeen gebruik gemaakt van een persbericht. Veel tips die gelden voor de schriftelijke communicatie met de achterban gelden ook voor het persbericht. Een persbericht heeft meer kans op publicatie als er een foto bij zit die geschikt is voor het afdrukken bij het bericht. Kranten en tijdschriften zijn namelijk vaak op zoek naar beeldmateriaal. Zo is er ook meer kans van slagen naarmate het persbericht met minder wijzigingen kan worden overgenomen. De journalist ziet het liefst een kant en klare tekst. Voor de ondernemingsraad vermindert dat ook nog eens de kans dat er onjuiste informatie aan het publiek wordt verstrekt.
