Column Tessa: 'PSA is een gedeelde verantwoordelijkheid'

Een tijdje geleden was in het nieuws dat een medewerker van uitzendbureau Timing in conflict was geraakt met haar werkgever. De aanleiding: ondanks haar burn-out had deze medewerker een festival bezocht en daarvan een foto op Instagram geplaatst.

Column Tessa: 'PSA is een gedeelde verantwoordelijkheid'

Ontslag op staande voet volgde, maar de rechter oordeelde anders en de vrouw kreeg een flinke ontslagvergoeding. Terecht, want de kortzichtige gedachte dat je geen sociale activiteiten kunt ondernemen met een burn-out is inmiddels volledig achterhaald. Deze gebeurtenis legt een hardnekkig probleem bloot, namelijk dat er nog steeds veel onbegrip en misvattingen bestaan over burn-out. En – in bredere verband – over psychosociale arbeidsbelasting (PSA).

PSA is een term die bij heel wat bedrijven nog altijd vraagtekens oproept. Toch staat werkdruk met stip bovenaan als een van de grootste arbeidsrisico's in Nederland. Dat blijkt ook uit cijfers van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA, 2024). Maar liefst 59% van alle beroepsziekten is psychisch van aard (Kerncijfers Beroepsziekten, 2025). Deze psychische klachten komen niet alleen voor bij mensen met een 'Zuidas-mentaliteit' (van wie wordt gezegd dat ze bovenmatig overwerken). Maar ook bij werknemers bij de overheid en het openbaar bestuur.

Werkgevers hebben een rol in welzijn werknemers

PSA-klachten ontstaan niet zomaar. De persoon in kwestie is ook niet 'zwak' of tegendraads. Nee, diens psychische klachten zijn vaak het resultaat van langdurige overbelasting, gebrek aan steun én niet zelden van een werkcultuur die de grenzen van werknemers negeert. De individuele werknemer is dus niet alleen zelf verantwoordelijk voor het eigen welzijn. Ook werkgevers hebben hier een rol in. Die kunnen zich niet langer verschuilen achter onwetendheid of uitspraken als "dat de werknemer maar eerder aan de bel had moeten trekken". Het is een gedeelde verantwoordelijkheid.

Een werkgever heeft de plicht om onderzoek te doen naar de werkdruk in de organisatie en naar de werkcultuur. Bijvoorbeeld om erachter te komen of werknemers zich al dan niet gesteund voelen. Als veiligheidskundigen kunnen wij organisaties ondersteunen bij het in kaart brengen van de risico's van PSA, het adviseren van werkgevers in het herkennen van signalen en het helpen creëren van een cultuur waarin werknemers zich veilig voelen.

Een gezonde en veilige werkplek is geen luxe, maar een noodzaak. Die voorkomt uiteindelijk ook conflicten, onbegrip en onnodige beschuldigingen aan het adres van de werknemer. En denk bij een incident goed na hoe te reageren, want een werknemer 'zomaar' beschuldigen is vaak schadelijker voor het slachtoffer (en uiteindelijk ook voor de organisatie) dan het incident zelf.

Tessa Klaverstijn is veiligheidskundige bij Kader Groep. Ze is bezig met de HVK-opleiding en schrijft over haar werk en wat haar zoal opvalt op de werkvloer.

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.