Auteur: Ing. Marcha Smeets, geluidspecialist bij HumanNova BV en opleidingscoördinator Procesveiligheid bij de PHOV
Als de jaarwisseling 2025-2026 de laatste keer is dat er consumentenvuurwerk afgestoken mag worden, is extra waakzaamheid op het gebied van veiligheid cruciaal. Het nu of nooit-gevoel kan volgens mij leiden tot risicovoller gedrag en het afsteken van grotere hoeveelheden en gevaarlijker vuurwerk dan gebruikelijk. Met alle gevolgen van dien.
Chemisch experiment in publieke ruimte
Het is misschien jammer dat het de laatste keer is, maar wellicht is het ook goed. Want laten we eerlijk zijn: dat het elk jaar relatief goed is gegaan, is niet dankzij adequaat risicobeheer. Want was het eigenlijk niet een ongeleid chemisch experiment in de publieke ruimte?
Denk bijvoorbeeld aan de communicatie tijdens het afsteken van vuurwerk door 'ongeschoolde individuen'. Die was vaak net zo helder als de mistige oudjaarsnacht zelf. "Steek jij ‘m aan?" "Nee, jij!" Of wat te denken van 'ongetrainde operators' met sigaretten als ontstekingsmechanismen? Met nauwelijks risicobesef, hooguit de overtuiging 'zal wel goed gaan'. En dan waren de afstekers ook nog onder invloed van de nodige ethanol bevattende versnaperingen … Wat een wonderlijke gelegaliseerde chaos was het toch eigenlijk.
De laatste 'procesveiligheidsvakantie'?
We vinden het misschien moeilijk om deze traditie op te geven. Die schijnbaar onbedwingbare drang om één keer per jaar de controle een beetje los te laten en de lucht te vervuilen met glitter en rook. Maar in de procesindustrie zou dit ondenkbaar zijn. Daar werken ze met strikte procedures, lockout-tagout, risicobeoordelingen en noodscenario’s.
De jaarwisseling 25-26 wordt waarschijnlijk de laatste 'procesveiligheidsvakantie'. Nog één nacht waarin nostalgie en spektakel het winnen van risicobeheersing. Ook al is er formeel nog geen vuurwerkverbod, de discussie hierover zal ongetwijfeld blijven knallen. Tot die tijd moeten we maar hopen dat het – voor de vermoedelijk allerlaatste keer – goed gaat. Fingers crossed ...
