In het kader van het creeren van veiligheidsregio’s zijn gemeenten verplicht om de kwaliteit van de brandweerzorg in 2010 op een algemeen basisniveau te brengen. Veel gemeenten lukt dit nu niet. Het kabinet stimuleert daartoe de vorming van regionale brandweerkorpsen. Dit betekent feitelijk het fuseren van alle plaatselijke korpsen, zowel de beroeps- als de vrijwil-ligerskorpsen. <BR><BR>Omdat een veiligheidsregio een gebied betreft met een flink aantal gemeenten, soms tot wel 25, gaat het bij het organiseren van de medezeggenschap om evenveel or-en en/of oc’s. Om tijdens dit regionaliseringsproces de medezeggenschap een rol van betekenis te geven, wordt vrijwel altijd besloten om een BOR, een Bijzondere Ondernemings-raad, in te stellen. <BR><BR> <B>In de praktijk</B><BR>Neem het volgende geval: een brandweerregio van 21 gemeenten. Elke gemeente heeft een ondernemingsraad. Daarnaast hebben 10 gemeenten een aparte oc voor de brand-weer. Van deze 10 zijn er 3 die zowel een oc hebben voor de beroeps- als voor de vrijwillige brandweer. Bij de gemeenten die alleen een or hebben, is een zetel bezet door de brand-weer. En ook de regionale brandweer heeft een or.<BR><BR> Omdat de colleges van de 21 gemeenten met elkaar hebben uitgesproken dat er een verkennend onderzoek moet plaatsvinden over de mogelijkheden tot regionalisering, heeft de or van de regionale brandweer het initia-tief genomen om een zogeheten MZ-platform te organiseren. Hiervoor worden alle or-en en oc’s uitgenodigd. Sommige komen met zowel een brandweer- als een niet-brandweerlid. De bijeenkomsten zijn grootschalig. De werkwijze is redelijk effectief en efficiënt, omdat het vooral om informatie-uitwisseling gaat. Echte besluiten hoeven (nog) niet genomen te worden.<BR><BR> <B>Vertegenwoordigende BOR</B><BR> Als de voorbereidende werkzaamheden steeds meer richting besluitvorming gaan, wordt een BOR gevormd. Bijna vanzelfsprekend gaat men uit van een vertegenwoordigende BOR. Immers, elke stem moet goed gehoord kunnen worden. Elke gemeente vaardigt een verte-genwoordiger af, of één gemeentelijk lid of één brandweerlid. De oc’s van de vrijwillige- en beroepsbrandweer vormen een duo-lidmaatschap en wisselen elkaar af. Het gaat dus om een groep van 22 leden, met ook nog een groep achtervangers. In totaal gaat het om ruim 40 medezeggenschappers die betrokken zijn bij dit traject.<BR><BR> <B>Wat blijkt?</B>· <BR> In de praktijk zijn er van de 21 deelnemers slechts een klein tiental dat regelmatig een inbreng heeft, de meerderheid hoort toe.<BR> <UL> <LI>Consens bereiken is moeillijk bij zo n grote groep. Daardoor zie je wel een aantal mensen afhaken. <LI>De meerderheid doet vrij weinig aan de BOR, voor een deel is het nog een ver-van-mijn-bed-show. <LI>De opkomst is wisselend, vaak zie je andere vervangers. De BOR vraagt tijd en veel men-sen hebben die vaak niet. <LI>De groep leert/ervaart zo weinig tot niets, afgezien van de kleine kern vaste deelnemers. </UL><BR><BR> <B>Anders werken: medezeggenschap in een netwerk-BOR</B><BR> Er is een alternatieve werkwijze mogelijk. Met een volledig ander uitgangspunt. Niet de mate waarin belangen in getal één op één vertegenwoordigd zijn bepalen de kwaliteit van de besluitvorming, maar de kwaliteit van de medezeggenschap zelf. Daarmee wordt de één-op-één vertegenwoordiging losgelaten als middel om het ‘gehoord worden’ te realiseren.<BR><BR> Een netwerk-BOR gaat uit van een kleine kern van sterke generalisten, die een goed gevoel hebben voor hoofdlijnen en die bovendien vaardig zijn in het overleg. Daaromheen wordt een ring gevormd van specialisten die in werkgroepen of commissies zitting nemen. Waar mogelijk worden deze direct gerekruteerd uit de aangesloten or-en of oc’s, maar mogelijk zijn het ook niet-MZ-ers met veel kennis van zaken. De netwerk-Oorleden zijn trekkers van de werkgroepen of commissies. In de commissies zitten vervolgens betrokken or- en/of oc-leden van de brandweer of ‘gewone’ gemeenteambtenaren die al vaker met het bijltje van een reorganisatieproces hebben gehakt. <BR><BR> Door voor deze slagvaardige netwerk-BOR te kiezen, zijn aanmerkelijk minder zetels nodig. Hierdoor worden moeizame besluitvormingsprocessen voorkomen.