Dat blijkt uit stukken die het tv-programa Zembla in handen kreeg na een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur en waarover BNNVara schrijft. Minister Carola Schouten van LNV noemt het contact met supermarkten ‘stroperig’ en laat vanavond in de Zembla-uitzending blijken dat ze teleurgesteld is over de houding van supermarkten.
Heffing op minder duurzame producten
Schouten: ‘Ik denk dat ze daar meer ambities kunnen tonen. Sterker nog, dat die roep vanuit de maatschappij ook steeds groter wordt en dat het ook in hun eigen belang is om daar gewoon transparant over te zijn.’ Schouten pleit in Zembla ook voor een heffing op minder duurzame producten. Uit de stukken blijkt echter dat supermarkten geen harde afspraken willen maken over het betalen van een hogere prijs aan boeren die duurzamer produceren, aldus de tv-makers. ‘Ik wil graag dat supermarkten daarin stappen zetten’, zegt Schouten in Zembla. ‘Ik had ook gewild dat we daar gewoon sneller tot afspraken konden komen.’
Minister is te negatief vinden supers
Verder blijkt uit de uitzending dat supermarkten klagen dat Schouten zich in ‘negatieve bewoordingen’ over hen uitlaat. Ambtenaren adviseren hun minister om waardering uit te spreken voor wat supermarkten ‘al doen. Dat is nodig om commitment te krijgen voor vervolgafspraken’, zo staat in een nota ter voorbereiding van een gesprek met supermarkten. ‘Het is niet zo dat ik ze ga zitten belonen of over de bol ga aaien om te zeggen hoe goed ze het doen’, zegt Schouten in Zembla. ‘Maar ik roep ze op: ik heb jullie nodig om die hele keten sluitend te maken, om te zorgen dat we aan de ene kant die boer ook echt belonen voor wat hij doet en aan de anderen kant om die consument daar ook inzicht in te geven.’
Supermarkten zijn black box
Uit de stukken waarover BNNVara schrijft blijkt dat supermarkten zich actief verzetten tegen een motie van de Tweede Kamer om jaarlijks te rapporteren over de manier waarop ze hun assortiment duurzamer maken. ‘Een ontzettend belangrijke motie, want op dit moment zijn supermarkten eigenlijk een soort black box’, zegt supermarktonderzoeker Gustaaf Haan vanavond in de uitzending. Hij is van Questionmark. ‘We hebben onderzocht wat supermarkten rapporteren over hun eigen maatregelen en de doelen die ze stellen. En dat is echt onvoldoende om grip te krijgen op de gigantische problemen in het voedselsysteem. Wat we nodig hebben zijn harde cijfers over waar we staan en waar we op korte termijn naartoe willen.’
Supermarkten beroepen zich op concurrentiegevoeligheid, vrezen administratieve lasten en benadrukken dat ze al zoveel doen. ‘Dit voelt als administratieve rompslomp enkel om de Kamer tevreden te stellen’, stelt FNLI, de koepelorganisatie van de Nederlandse levensmiddelenindustrie. Brancheorganisatie CBL blijft maar ‘vraagtekens hebben’. Albert Heijn ‘ziet niet het doel van de motie’ en ook voor Lidl is het ‘niet duidelijk waarom deze motie nodig is’. Brancheorganisatie CBL laat per mail weten: ‘Het CBL herkent zich niet in de bewering dat er te weinig zichtbaar is op het gebied van het stimuleren van duurzaam voedsel, dat doet namelijk geen recht aan de stappen die de afgelopen jaren zijn gezet.’
